ONTWERPOPGAVE
Huidige situatie
Probleemstelling
Het Stadsarchief van de Gemeente Rotterdam beheert een grote collectie historische documenten, waaronder kaarten, schilderijen en foto's. Ouderen en mensen die vroeger in Rotterdam woonden, weten het fysieke stadsarchief nog te vinden en gebruiken deze bronnen voor hun historische interesse.
Echter, het jonge publiek in 2026 komt niet meer naar het archief voor data, maar typt hun vraag in op Google om daar een antwoord te vinden. De drempel naar het fysieke archief is voor jongeren te hoog geworden. Daarnaast is in het huidige Open Urban Platform alleen een 3D-model van de hedendaagse stad Rotterdam beschikbaar. Er is geen mogelijkheid om door de tijd te reizen en historische situaties te verkennen.
Belangrijke contextuele factoren:
- Niet alle kinderen in Rotterdam spreken vloeiend Nederlands als eerste taal
- De aandachtsboog van basisschoolkinderen vraagt om kortdurende, visueel aantrekkelijke content
- Historische informatie over Rotterdam 1694 is vooral toegankelijk via statische bronnen
Gewenste situatie
Vroegmodern bewust
We streven naar een situatie waarin de vroegmoderne geschiedenis van Rotterdam (specifiek 1694) tastbaar en boeiend is gemaakt voor basisschoolleerlingen bovenbouw in de Stadsdriehoek Rotterdam. Door middel van een immersieve (Web)VR-toepassing kunnen kinderen interactief kennismaken met de historische Maasoever en de skyline van Rotterdam.
Kernkenmerken van de gewenste situatie:
- Kinderen kunnen op een laagdrempelige manier "tijdreizen" tussen het huidige Rotterdam en Rotterdam in 1694
- De ervaring sluit aan bij hun aandachtsboog en cognitieve niveau
- Visuele transitie maakt het verschil tussen toen en nu direct zichtbaar en begrijpelijk
- De toepassing is toegankelijk zonder dat uitgebreide voorkennis of complexe taal nodig is
- Het 3D-model van historisch Rotterdam is gepubliceerd op het Open Urban Platform en kan door anderen worden gebruikt
- De oplossing is schaalbaar en duurzaam: andere partijen kunnen voortbouwen op de resultaten
Doelgroep
Bovenbouw leerlingen van basisscholen binnen de Stadsdriehoek
De hoofdfocus van dit project zal zich vooral richten op bassischoolleerlingen van de bovenbouw binnen de Stadsdriehoek. Hierbij ligt de focus vooral bij basisschoolleerlingen uit groep 7 aangezien zij les krijgen over het tijdvak regenten en vorsten (1600-1700) wat goed aansluit op onze visie.
Kenmerken van de doelgroep
- AVI E6 taalniveau, dit is eind groep 6/begin groep 7.
- Veel leerlingen in Rotterdam hebben een meertalige achtergrond.
- Taalachterstand komt relatief vaak voor in Rotterdam.
- Visuele en interactieve leermiddelen maken geschiedenis toegankelijker voor leerlingen.
- Geschiedenis wordt voor basisschoolleerlingen beter begrepen via verhalen, chronologie en visuele ondersteuning.
- Basisschoolleerlingen zijn vertrouwd met technologie zoals tablets, laptops en smartphones en gebruiken deze voor huiswerk
ONTWERPVRAAG
Hoe kunnen we de geschiedenis van de Rotterdamse Maasoever en skyline van 1694 tastbaar en boeiend maken voor basisschoolleerlingen (bovenbouw) in de Stadsdriehoek door middel van een interactieve VR/WebXR-ervaring op het Open Urban Data Platform, zodat zij door visuele transitie tussen verleden en heden de historische ontwikkeling van hun stad kunnen ervaren?
Criteria & richtlijnen
Randvoorwaarden
Doelgroep-eisen
- Het ontwerp moet afgestemd zijn op de aandachtsspanne van basisschoolleerlingen bovenbouw (groep 6-8, circa 9-12 jaar)
- Rekening houden met verschillende taalvaardigheden Nederlands binnen de doelgroep
- De interactie moet intuïtief zijn en minimale instructie vereisen
- Visuele communicatie heeft voorrang boven tekstuele uitleg
Technische vereisten
- Het 3D-model moet gepubliceerd worden als 3D Tileset(s) op het Open Urban Platform
- De applicatie moet rechtstreeks verbinding maken met het Open Urban Platform (geen lokale kopieën)
- Alle elementen moeten op de juiste geografische locatie en hoogte geplaatst worden
- Het model moet minimaal bevatten: water, terrein, gebouwen (maasoever + skyline), bomen
Platform en Hardware
- Afweging tussen high-end VR-brillen (Meta Quest, HTC Vive) versus laagdrempelige WebXR op smartphones/tablets
- Toegankelijkheid voor scholen: niet alle scholen beschikken over VR-hardware
- Prestatie-eisen rekening houdend met oudere schoolapparatuur
Privacy en Interactiviteit
- Bepalen of interactie (feedback, progress tracking) via DigiD-login moet verlopen of anoniem kan
- AVG-compliance voor gebruik door minderjarigen
- Toestemming ouders/school voor gebruik
Tijdlijn en Historische Nauwkeurigheid
- Let op: Verificatie nodig of het historische jaar 1694 wordt gebruikt
- Historische bronnen: Wandkaart KT-3083 (1694) en het panorama "Gezicht op de stad over de Nieuwe Maas"
- Nauwkeurigheid moet balanceren tussen historische correctheid en visuele begrijpelijkheid voor kinderen
Oplevering
- Het project moet documentatie opleveren zodat anderen kunnen voortbouwen op de resultaten
- Eindproduct moet duurzaam en herbruikbaar zijn voor het Stadsarchief en Citiverse
Scope & Afbakenen
Scope
Binnen dit project ontwikkelen wij een historische tijdslaag van Rotterdam in 1694 binnen de Citiverse. Moderne 3D-tiles uit het Open Urban Platform worden gecombineerd met zelfgemodelleerde historische objecten, waardoor een hybride 3D-omgeving ontstaat waarin heden en verleden samenkomen.
De focus ligt op de reconstructie van de Maasoevers en skyline van 1694. Daarnaast onderzoeken wij een interactieve functie waarmee gebruikers kunnen schakelen tussen de moderne en historische situatie en extra historische context kunnen bekijken. De toepassing sluit aan op het Open Urban Platform en wordt gepositioneerd als een publieke value case met educatieve meerwaarde.
Doel & Waarde
- Ontwikkelen van een eerste historische tijdslaag binnen de Citiverse (Rotterdam 1694)
- Creëren van educatieve en maatschappelijke waarde
- Stimuleren van historische bewustwording bij leerlingen
- Positioneren als value case binnen het publieke Citiverse-ecosysteem
Doelgroep & Gebruikservaring
- Primaire doelgroep: basisschoolleerlingen bovenbouw (groep 6-8, 9–12 jaar)
- Ontwerp afgestemd op beperkte aandachtsspanne
- Intuïtieve interactie met minimale instructie
- Visuele communicatie heeft prioriteit boven tekst
- Rekening houden met verschillende taalvaardigheidsniveaus
- Toegankelijkheid voor scholen zonder gespecialiseerde hardware
Functionele Scope
- Onderzoeken en implementeren van een tijdlijnfunctionaliteit
- Koppelen van historische informatie aan 3D-objecten
- Integreren van feedbackfunctionaliteit
- Afweging VR versus WebXR (toegankelijkheid boven high-end)
Technische Scope
- Gebruik van bestaande 3D Tiles via het Open Urban Platform
- Selectie van zes relevante tiles rondom de maasoever
- Publiceren als 3D Tilesets op het Open Urban Platform
- Geen lokale kopieën; directe platformkoppeling
- Correcte geografische plaatsing en hoogte
- Minimale inhoud: water, terrein, maasoever-gebouwen, skyline en bomen
- Historische objecten gemodelleerd in Blender
- Combinatie van moderne en historische lagen (hybride model)
Privacy & Governance
- Onderzoek naar DigiD-login of anonieme interactie
- AVG-compliance bij gebruik door minderjarigen
- Toestemming via school/ouders indien nodig
- Afstemming met meerdere stakeholders
KEY INSIGHTS
Ecosysteem boven applicatie
De waarde van ons project voor Citiverse zit niet in het 3D-model zelf, maar in de manier waarop het geïntegreerd wordt binnen het stedelijke ecosysteem. Door aan te sluiten op bestaande platformprincipes en publieke waardecreatie versterken we het geheel in plaats van een losse oplossing te bouwen.
Citiverse
Iedereen is de doelgroep
In principe is iedereen de doelgroep, waarbij wij binnen dit project zelf vorm en invulling mogen geven aan deze doelgroep. Het Stadsarchief Rotterdam wil hiermee een weerspiegeling van de samenleving creëren. Verbinding maken staat daarbij centraal, evenals het zichtbaar maken van het belang van het archief.
Stadsarchief Rotterdam.
Process Roadmap
Even opstarten
Probleem verkenning, bepalen eerste scope & voorbereiden sprint 1
Om het probleem verder te verkennen en de eerste stap te maken naar het opstellen van een scope hebben we gesproken met verschillende experts van het Stadsarchief, Cityverse & Open Urban Platform. Op basis van deze gesprekken hebben we 3 inzichten opgesteld. Deze hebben de basis gevormd voor onze ontwerpopgave V1 en onze scope.
Verder hebben we ons bezig gehouden met deze one-pager, het maken van team afspraken en het vormgeven van onze project structuur.
Bekijk sprint 0
Ontdekken en uitbreiden
Onderzoek, synthese & concepting
"In Sprint 1 brengen we de technische randvoorwaarden van het Citiverse platform en WebXR/VR-technologie in kaart, verzamelen we historische context via het Stadsarchief en deskresearch, en formuleren we een onderbouwde ontwerpvraag met een eerste conceptrichting."
Concrete deliverables:
- Volledig ingevulde stakeholdermap met contactgegevens
- Minimaal 2 persona's van doelgroep (basisschool bovenbouw)
- Deskresearch rapport: verschillen Rotterdam 1694 vs 2026
- Technisch onderzoeksrapport: 3D Tiles en Open Urban Platform mogelijkheden
- Eerste conceptschetsen (minimaal 3 varianten)
- Verfijnde ontwerpvraag (versie 2)
Bekijk sprint 1
Uitbreiden concepten
Verder itereren op onderzoek en synthese
Momenteel zijn wij druk bezig met het verder uitwerken van diverse concepten deze hopen wij eind sprint 2 afgerond te hebben in werkende prototypen.
Taken
Backlog
One-Pager
De one-pager bijhouden en telkens een volgende iteratie toepassen en verbeteren om de opdrachtgever en geïnteresseerde geïnformeerd te houden over informatie en voortgang van het project.
Toepassing verantwoorden en toepassen
Op welke wijze wordt er rekening gehouden met scholen met verminderde technische mogelijkheden. Wordt in musea gezorgd voor toepassing en contact of op scholen zelf?
(Interactieve)Kaart elementen bepalen
Bespreken en vormgeven aan de interactieve delen van de kaart. Momenteel zijn aspecten als een ‘streetview’ in die tijd en een koppeling tussen gebouwen en archiefmateriaal prominente ideeën voor uitwerking.
3D-Modellen
3D-Modellen samenstellen van belangrijke gebouwen voor de skyline van Rotterdam in 1694. Dit kan in lage resolutie om een basis te creëren. Later kunnen deze worden verbeterd of aangevuld.
Chatbot op RAG
Een Chatbot samenstellen op basis van geselecteerde modellen met een RAG (retrieval-augmented generation).
Historisch onderzoek (Nederlands, Kleding, Geluiden, Straatbeeld, etc. in 1694)
Onderzoeken hoe het straatbeeld was in 1694 Rotterdam, inclusief welke geluiden klonken op straat en hoe mensen gekleed waren in die tijd.
Toegankelijkheidsfuncties voor kinderen met beperkingen
Vormgeven aan toegankelijkheidsfuncties voor kinderen met een beperking. Op deze wijze kan iedereen van de doelgroep gebruik maken van de oplossing en is het inclusief en maatschappelijk verantwoord.
Gameification aspecten vormgeven
Op welke wijze wordt de interactieve kaart leuk en interessant voor de doelgroep?
Nog te prioriteren :
- Animaties voor "tijdreizen" transitie
- Audiobegeleiding (voice-over of ambient sounds)
- Interactieve hotspots met informatie
- Gamification-elementen (quest, punten, badges)
- Meertalige ondersteuning (Engels, Arabisch, Turks)
- Toegankelijkheidsfuncties voor kinderen met beperkingen
ONS TEAM
Hier vind je een overzicht van onze samenwerking, communicatie, normen, waarden en niet te vergeten, onze teamgenoten.
‘‘Wij als team zorgen voor duidelijke communicatie en een open sfeer waarin feedback en samenwerking centraal staan’’
Binnen ons team zorgen we voor heldere en beknopte communicatie door eenvoudige taal te gebruiken. Hierdoor verkleinen we de ‘taalbarrière’ tussen de verschillende disciplines binnen het team.
Daarnaast creëren we een gemoedelijke en open sfeer waarin iedereen wordt aangemoedigd om ideeën, successen en knelpunten te delen. Deze openheid helpt misverstanden te voorkomen en onenigheden tijdig op te lossen. Feedback geven en ontvangen zien wij als een middel om zowel het project als onze werkwijze te verbeteren.
We streven naar transparantie in ons werkproces door elkaar op de hoogte te houden van voortgang, keuzes en eventuele knelpunten. De dagelijkse communicatie verloopt voornamelijk via de WhatsApp-groepsapp, terwijl documenten en belangrijke links worden gedeeld en opgeslagen in onze Teams-omgeving.
De band met onze stakeholders is voor ons heel kostbaar hierdoor checken wij onze inbox regelmatig om de communicatie spoedig te laten verlopen. Het doel van deze one-pager is om de kernpunten van het project eenvoudig en overzichtelijk naar stakeholders door te kunnen communiceren. Binnen de verschillende sprint tabbladen werken we verder door in de details.
Bekijk hier de verschillende sprints →Onze waarden
Bij Data & Design Alliance willen we oplossingen ontwikkelen die er echt toe doen. We werken op een verantwoorde manier, communiceren duidelijk en betrekken anderen actief bij wat we doen. Zo creëren we toegankelijke, data-gedreven oplossingen waarin maatschappij en gebruikservaring centraal staan.
Binnen Data & Design Alliance staat respect centraal. We brengen verschillende expertises samen en waarderen ieders kennis, vaardigheden en inzichten. We gaan zorgvuldig om met elkaars tijd en zorgen daarom voor duidelijke en accurate documentatie, zodat onze oplossingen blijven groeien en verbeteren.
Onze waarden laten zich het best samenvatten in:
- Plezier door de gebruiker op speelse wijze nieuwe inzichten te geven en te betrekken bij zijn of haar Rotterdam;
- Nieuwsgierigheid door jongere generaties de mogelijkheden te laten ontdekken binnen het digitale landschap van het archief;
- Vriendschap door op informele wijze sterke banden te ontwikkelen tussen gebruiker en product;
- Aanzien door een waardevolle bijdrage te leveren aan het gebruik van onze innovatieve oplossingen;
- Behulpzaamheid door actieve ondersteuning te bieden bij het ontdekken van nieuwe mogelijkheden binnen het archief.
Onze normen
Bij Data & Design Alliance werken we samen aan effectieve oplossingen. Heldere communicatie en een snelle reactietijd vinden we daarbij belangrijk. Waar mogelijk werken we fysiek samen op locatie om goed te kunnen afstemmen.
We verdelen complexe taken of pakken ze samen op als dat beter werkt. Werk is voor ons pas afgerond wanneer het door minimaal één ander teamlid is gereviewd. We gaan hierbij zorgvuldig om met bronnen en zorgen voor correcte verwijzingen.
We geven elkaar constructieve en gerichte feedback, zodat elke volgende versie beter wordt. Ontstaan er conflicten, dan gaan we eerst samen in gesprek. Lukt dat niet, dan schakelen we een begeleider in.
Stakeholders
Bovenbouw leerlingen van basisscholen binnen de stadsdriehoek
Primaire
- (groep 6-8, leeftijd 9-12 jaar)
- Scholen te contacteren: OBS De Vuurtoren (Scheepvaartkwartier) ,Openbare Basisschool Schiekade & RK Basisschool Sint Franciscus
- Contact via: Directie en groepsleerkrachten bovenbouw
- Doel: Validatie concepten, gebruikerstesten, pilot implementatie
- Timing: Eerste contact Sprint 2, gebruikerstesten Sprint 3-4
Basisschool docenten
Secundaire
- Relevantie: Eindgebruikers die de tool in lesprogramma integreren
- Behoefte: Handleiding, educatief begeleidingsmateriaal, aansluiting op leerdoelen
- Contact: Via schooldirecties en onderwijsnetwerken
Onderwijs instanties
Secundaire
- Relevantie: Potentiële uitrol naar meer scholen
- Te contacteren:
- Kunstkade (kunst- en cultuureducatie Rotterdam)
- Stichting Erfgoed & Educatie
Ouders/verzorgers van de doelgroep
Secundaire
- Relevantie: Toestemming nodig voor testen met kinderen, privacy-overwegingen
- Communicatie: Via school (informatiebrief, toestemmingsformulier)
Citiverse
Secundaire
- Relevantie: Citiverse bepaalt de governance, positionering en publieke waarde waarbinnen onze historische tijdslaag wordt ontwikkeld. Dit heeft betrekking tot de strategisch kader en ecosysteem voor integratie en publieke waarde.
- Communicatie: Via aangewezen contactpersonen binnen en buiten contactmomenten
Data & Design Alliance
Secundaire
- Samenstelling: 5 studenten uit Informatica, Business IT & management, Applied Data Science & Artificial Intellegence en Communicatie & Multimedia Design
- Projectperiode: Februari - juni 2026 (Sprint 0 t/m 5)
Stadsarchief Rotterdam
Secundaire
- Relevantie: Belangrijke opdrachtgever en bron van (historisch) relevante informatie met betrekking tot dit project.
- Communicatie: Via aangewezen contactpersonen binnen en buiten contactmomenten
Gemeente Rotterdam
Tertiaire
- Relevantie: De gemeente Rotterdam is een belangrijke sleutel in het (verder) uitrollen van dit project. Zij hebben veel baat bij participatie in en vindbaarheid van gemeentelijke instellingen en toepassingen. Zo vergroten deze projecten de interesse in de stad en maken deze de gemeentelijke instanties vindbaar en bereikbaar voor iedereen.
Overige Musea
Tertiaire
- Relevantie: Mogelijke toekomstige gebruikers van de methodiek
- Voorbeelden: Maritiem Museum Rotterdam, Museum Rotterdam
Hogeschool Rotterdam
Tertiaire
- Faculteit: CMI, Instituut RBS
- Begeleiders: Barend Hendriks, Ruud van der Hooff & Hillbrand Kuindersma
- Rol: Coaching, beoordeling, faciliteren contacten
Communicatieplanning
- Stadsarchief: Tweewekelijks update, vragen ad-hoc via email
- Citiverse/3D Rotterdam: Maandelijks voortgangsgesprek, technische vragen wekelijks
- cholen: Per sprint-fase (concept validatie, prototype test, pilot)
- Hogeschool begeleiders: Wekelijks tijdens begeleid werken, ad-hoc bij urgente vragen
- Volgt nog
- Interne afstemming in team over vraag/update
- Aanwijzen van woordvoerder voor specifiek contact
- Professionele communicatie via officieel HR-emailadres
- Documenteren van alle externe contactmomenten in gedeeld logboek
- Delen van relevante informatie met volledig team
Interdisciplinair Semester 6 - Hybride wereld - 2026